اگر قصد دریافت اقامت اسپانیا از طریق سرمایهگذاری ملک را داشتید، باید از یک تغییر بنیادین آگاه شوید. دولت اسپانیا در تاریخ 3 آوریل 2024 به طور رسمی برنامه گلدن ویزا را متوقف کرد و دیگر هیچ درخواست جدیدی برای این برنامه پذیرفته نمیشود. این تصمیم پس از نزدیک به 12 سال فعالیت موفق این برنامه که از سال 2013 آغاز شده بود، اتخاذ شد.
دلیل اصلی این تصمیم، نگرانیهای دولت درباره افزایش قیمت مسکن در شهرهای بزرگ مانند مادرید و بارسلونا بود. نخستوزیر پدرو سانچز اعلام کرد که هدف از لغو این برنامه، تبدیل مسکن از یک کالای سفتهبازی به یک حق اساسی برای شهروندان است.
تاریخچه برنامه اقامت سرمایهگذاری
برنامه گلدن ویزا در سال 2013 با هدف جذب سرمایهگذاران خارجی و تقویت اقتصاد راهاندازی شد. این برنامه به شهروندان خارج از اتحادیه اروپا اجازه میداد که با سرمایهگذاری حداقل 500 هزار یورو در املاک و مستغلات یا سایر گزینههای سرمایهگذاری، مجوز اقامت را دریافت کنند.
طی این سالها، بیش از 15,300 سرمایهگذار اصلی و حدود 35,000 عضو خانواده آنها از این برنامه بهرهمند شدند. این برنامه سالانه بیش از یک میلیارد یورو سرمایه خارجی را به اقتصاد تزریق میکرد و بارسلونا به تنهایی بیش از 40 درصد از این سرمایهگذاریها را جذب میکرد.
گزینههای سرمایهگذاری که لغو شدند
تمام مسیرهای سرمایهگذاری گلدن ویزا از 3 آوریل 2025 منسوخ شدهاند:
1. سرمایهگذاری در املاک
خرید ملک یا املاک با ارزش حداقل 500 هزار یورو که محبوبترین روش برای دریافت اقامت بود. این املاک میتوانستند مسکونی یا تجاری باشند و محدودیتی برای اجاره دادن آنها وجود نداشت. بیش از 94 درصد گلدن ویزاهای صادر شده از این طریق اخذ میشد.
2. سرمایهگذاری سرمایهای
واریز حداقل یک میلیون یورو به صورت سهام در شرکتهای اسپانیایی یا سپرده بانکی در موسسات مالی معتبر.
3. سرمایهگذاری در اوراق قرضه دولتی
خرید اوراق قرضه دولتی به ارزش حداقل 2 میلیون یورو.
4. راهاندازی کسبوکار
ایجاد یک پروژه کسبوکاری که اشتغالزایی کند یا تاثیر اقتصادی-اجتماعی قابل توجهی داشته باشد.
نکته مهم: برخلاف پیشبینیهای اولیه که تصور میشد فقط سرمایهگذاری املاک لغو شود، قانون نهایی تمام مسیرهای سرمایهگذاری را لغو کرده است.
وضعیت دارندگان فعلی و متقاضیان قبلی
حقوق متقاضیان قبل از 3 آوریل 2025
افرادی که قبل از 3 آوریل 2025 درخواست خود را ثبت کردهاند، همچنان میتوانند ویزای خود را دریافت کنند و پروندههای آنها طبق قوانین قبلی پردازش خواهد شد.
حقوق دارندگان فعلی گلدن ویزا
دارندگان فعلی گلدن ویزا میتوانند اقامت خود را حفظ کنند، اما طبق قانون جدید:
- فقط سرمایهگذاران املاک قادر به تمدید ویزای خود خواهند بود
- سایر انواع سرمایهگذاران (سهام، اوراق قرضه، کسبوکار) در فرآیند تمدید گنجانده نشدهاند
- تمام مزایای برنامه برای دارندگان فعلی حفظ میشود
جایگزینهای میسر های موجود برای اقامت در اسپانیا
اسپانیا همچنان مسیرهای قانونی متعددی برای اقامت ارائه میدهد. در اینجا گزینههای اصلی را بررسی میکنیم:
1. ویزای دیجیتال نومد (Digital Nomad Visa)
این ویزا برای کارمندان دورکار بینالمللی که برای کارفرمایان خارجی یا به صورت خویشفرما کار میکنند، طراحی شده است.
شرایط اصلی:
- درآمد حداقل ماهانه: 2,763 یورو (200% حداقل دستمزد اسپانیا در سال 2025)
- برای همسر یا اولین فرد وابسته: افزودن 1,035 یورو در ماه
- برای هر فرد وابسته اضافی: 345 یورو در ماه
- بیمه درمانی خصوصی با پوشش حداقل 30,000 یورو
- مدرک تحصیلی دانشگاهی یا حداقل 3 سال تجربه کاری مرتبط
- اثبات اشتغال یا قرارداد کاری حداقل 3 ماهه
مدت اعتبار:
- ویزا اولیه: 1 سال (در صورت درخواست از خارج)
- اقامت اولیه: 3 سال (در صورت درخواست از داخل اسپانیا)
- قابل تمدید تا 5 سال در مجموع
مزایای ویژه:
- امکان کار برای کارفرمای خارجی
- حداکثر 20% درآمد میتواند از مشتریان اسپانیایی باشد
- مشمول قانون مالیاتی بکام (Beckham Law): مالیات ترجیحی 19% برای 4 سال اول
- امکان اضافه کردن اعضای خانواده
- پس از 5 سال: امکان درخواست اقامت دائم
- پس از 10 سال: امکان درخواست تابعیت
مدارک مورد نیاز:
- گذرنامه معتبر حداقل 1 سال
- گواهی عدم سوء پیشینه
- قرارداد کاری یا اثبات خویشفرمایی
- اثبات درآمد (3 ماه گزارش بانکی، فیش حقوقی، فاکتورها)
- بیمه درمانی خصوصی
- اثبات تحصیلات یا تجربه کاری
نکات مهم برای متقاضیان ایرانی:
- تمام مدارک باید به زبان اسپانیایی ترجمه رسمی شوند
- گواهی عدم سوءپیشینه از ایران و کشورهای محل اقامت 5 سال اخیر
- حساب بانکی با موجودی و گردش حساب مستمر ضروری است
- بیمه درمانی باید قبل از درخواست خریداری شود
2. ویزای غیرسودآور (Non-Lucrative Visa)
این ویزا برای بازنشستگان یا افرادی که میخواهند بدون کار کردن در اسپانیا زندگی کنند، مناسب است.
شرایط مالی 2025:
- درآمد سالانه: حداقل 28,800 یورو (معادل 2,400 یورو در ماه)
- این مبلغ معادل 400% شاخص IPREM است
- برای هر فرد وابسته: 7,200 یورو اضافی سالانه (600 یورو ماهانه)
- به عنوان مثال برای خانواده 3 نفره: 43,200 یورو سالانه
منابع درآمد مورد قبول:
- بازنشستگی و حقوق بازنشستگی
- درآمد اجاره املاک
- سود سهام و سرمایهگذاریها
- سپردههای بانکی و حسابهای پسانداز
- هر نوع درآمد منفعل دیگر
شرایط اصلی:
- بیمه درمانی اسپانیایی با پوشش کامل
- گواهی عدم سوءپیشینه
- اثبات توان مالی کافی
- ممنوعیت کار: در سال اول و طول دوره اقامت هیچ فعالیت شغلی یا کسبوکاری مجاز نیست
- الزام حضور: حداقل 183 روز در سال برای حفظ اقامت
مدت اعتبار:
- اقامت اولیه: 1 سال
- تمدید اول: 2 سال
- تمدید دوم: 2 سال
- پس از 5 سال: امکان درخواست اقامت دائم
- پس از 10 سال: امکان درخواست تابعیت
تغییرات جدید مه 2025 در مدارک مالی: از 20 مه 2025، کنسولگریها مدارک مالی دقیقتری درخواست میکنند:
- گواهی میانگین موجودی سالانه حساب بانکی
- صورتهای مالی سال گذشته با مهر رسمی بانک
- منشاء و تداوم منابع درآمد
نکته برای متقاضیان ایرانی: بانکها باید این گواهیها را به زبان انگلیسی صادر کنند و سپس به اسپانیایی ترجمه رسمی شوند.
3. ویزای کارآفرینی (Entrepreneur Visa)
برای کسانی که میخواهند کسبوکار نوآورانه راهاندازی کنند.
شرایط:
- ارائه طرح کسبوکار با نوآوری و تأثیر اقتصادی قابل توجه
- ایجاد اشتغال
- سرمایهگذاری مناسب در پروژه
- اثبات تخصص و تجربه در زمینه مربوطه
مدت اعتبار:
- اقامت اولیه: 3 سال
- قابل تمدید بر اساس موفقیت کسبوکار
مزایا:
- امکان کار و کسبوکار در اسپانیا
- اضافه کردن اعضای خانواده
- مسیر به سوی اقامت دائم و تابعیت
4. ویزاهای کاری تخصصی
کارت آبی اروپا (EU Blue Card)
- برای متخصصان با تحصیلات عالی
- نیاز به پیشنهاد کار با حقوق بالا
- تسهیلات ویژه برای حرکت در اتحادیه اروپا
ویزای کاری عادی
- برای مشاغل مختلف با پیشنهاد کار
- کارفرما باید درخواست را شروع کند
- نیاز به تأیید بازار کار
ویزای مدیران ارشد
- برای پستهای مدیریتی سطح بالا
- شرایط آسانتر نسبت به ویزای کاری عادی
5. سایر گزینهها
1– ویزای جستجوی کار:
- معتبر تا 12 ماه
- برای یافتن شغل در اسپانیا
- امکان تبدیل به ویزای کاری
2- ویزای خانوادگی:
- برای اعضای خانواده شهروندان اروپایی
- برای اعضای خانواده مقیمان دائم
3- ویزای تحصیلی:
- برای دانشجویان پذیرفته شده در موسسات آموزشی
- امکان کار پارهوقت
- پس از فارغالتحصیلی: امکان تبدیل به ویزای کاری
مقایسه جامع ویزاهای اصلی
| معیار | دیجیتال نومد | غیرسودآور | کارآفرینی |
|---|---|---|---|
| هزینه اولیه | پایین | پایین | متوسط تا بالا |
| حداقل درآمد ماهانه | 2,763€ | 2,400€ | متغیر |
| امکان کار | بله (خارجی) | خیر | بله |
| مدت اولیه | 1-3 سال | 1 سال | 3 سال |
| الزام حضور | 183 روز/سال | 183 روز/سال | بله |
| مزایای مالیاتی | بله (بکام) | محدود | بله |
| خانواده | بله | بله | بله |
فرآیند درخواست ویزاهای اقامت
مراحل کلی:
مرحله1: آمادهسازی اسناد (1-2 ماه)
- جمعآوری مدارک مورد نیاز
- ترجمه رسمی به اسپانیایی
- آپوستیل اسناد
- دریافت بیمه درمانی
مرحله2: ثبت درخواست
- رزرو وقت در کنسولگری یا مرکز ویزا
- ارائه اسناد و پرداخت هزینه
- مصاحبه (در صورت نیاز)
مرحله3: بررسی
- زمان پردازش: 2 هفته تا 3 ماه
- امکان درخواست اسناد تکمیلی
مرحله4: دریافت ویزا و ورود
- دریافت ویزا در پاسپورت
- ورود به اسپانیا ظرف 90 روز
مرحله5: دریافت کارت اقامت
- ظرف 30 روز پس از ورود
- درخواست NIE (شماره شناسایی خارجی)
- دریافت کارت TIE (کارت هویت خارجی)
هزینههای مرتبط
1- هزینههای ویزا:
- هزینه درخواست: 80-90 یورو
- هزینه کارت اقامت: حدود 15 یورو
2- هزینههای جانبی:
- ترجمه رسمی اسناد: 20-50 یورو به ازای هر سند
- آپوستیل: 10-30 یورو
- بیمه درمانی: 300-1000 یورو سالانه
- گواهی عدم سوءپیشینه: 15-50 یورو
- هزینه حقوقی (در صورت استفاده از وکیل): 1000-3000 یورو
ملاحظات مالیاتی مهم
تبعات مالیاتی اقامت:
- حضور بیش از 183 روز در سال = اقامت مالیاتی
- اقامت مالیاتی = مالیات بر درآمد جهانی
قانون بکام (Beckham Law):
- فقط برای دارندگان ویزای دیجیتال نومد
- مالیات 19% روی درآمد تا 600,000 یورو
- درخواست باید ظرف 6 ماه از دریافت اقامت ثبت شود
- اعتبار: 4 سال
نرخهای مالیاتی استاندارد:
- تا 12,450 یورو: 19%
- 12,450 – 20,200 یورو: 24%
- 20,200 – 35,200 یورو: 30%
- 35,200 – 60,000 یورو: 37%
- بیش از 60,000 یورو: 45%
توصیههای کلیدی برای متقاضیان ایرانی
1. انتخاب ویزای مناسب:
- بازنشستگان با درآمد منفعل: ویزای غیرسودآور
- دورکاران و فریلنسرها: ویزای دیجیتال نومد
- کارآفرینان: ویزای کارآفرینی
- متخصصان با پیشنهاد کار: ویزای کاری
2. آمادهسازی مالی:
- حساب بانکی با موجودی کافی (حداقل 6-12 ماه)
- اسناد مالی منظم و قابل ردیابی
- بیمه درمانی معتبر قبل از درخواست
3. مشاوره حقوقی:
- استفاده از وکلای متخصص مهاجرت توصیه میشود
- هزینه وکیل میتواند از رد درخواست جلوگیری کند
- وکلا با جدیدترین تغییرات قوانین آشنا هستند
4. زمانبندی:
- فرآیند کامل: 3-6 ماه
- درخواست را در فصلهای کمتقاضا ثبت کنید
- مدارک را با حاشیه زمانی کافی آماده کنید
5. نکات عملی:
- یادگیری زبان اسپانیایی قبل از مهاجرت
- بررسی هزینه زندگی در شهرهای مختلف
- آشنایی با فرهنگ و سیستم اداری
- عضویت در گروههای اکسپت برای دریافت مشاوره
دلایل لغو گلدن ویزا
بحران مسکن:
- افزایش 31 درصدی قیمت مسکن طی 5 سال
- قیمت متوسط: افزایش از 1,730 به 2,271 یورو در متر مربع
- مادرید و والنسیا: افزایش سالانه تا 17.5%
فشار اتحادیه اروپا:
- نگرانی درباره پولشویی
- مسائل امنیتی و شفافیت مالی
- درخواست برای محدود کردن یا لغو برنامهها
واکنشهای سیاسی:
- نخستوزیر پدرو سانچز: «مسکن باید یک حق باشد، نه یک کسبوکار سفتهبازی»
- رأی کنگره: 177 موافق، 170 مخالف
- حمایت احزاب چپ، مخالفت احزاب راست
آینده اقامت سرمایهگذاری در اروپا
روند اخیر نشان میدهد که اتحادیه اروپا به طور فزایندهای در حال بازنگری و محدود کردن برنامههای گلدن ویزا است. کشورهای مختلف اقدامات متفاوتی انجام دادهاند:
لغو شده:
- اسپانیا (آوریل 2024)
- ایرلند
- انگلستان
محدود شده:
- پرتغال (لغو گزینه املاک)
- هلند
- اتریش
با این حال، برنامههای اقامت از طریق سایر روشها (کار، تحصیل، خانواده) همچنان فعال هستند و اسپانیا از طریق ویزاهای دیجیتال نومد، غیرسودآور و کارآفرینی به جذب استعدادها و سرمایهگذاران ادامه میدهد.
سؤالات متداول
آیا هنوز میتوانم با خرید خانه در اسپانیا اقامت بگیرم؟ خیر، از 3 آوریل 2025 خرید خانه دیگر مسیری برای اخذ اقامت نیست. اما خرید خانه برای غیرمقیمان همچنان قانونی است.
اگر قبل از 3 آوریل 2025 درخواست دادهام چه میشود؟ درخواست شما طبق قوانین قبلی پردازش میشود و میتوانید اقامت دریافت کنید.
آیا دارندگان فعلی گلدن ویزا میتوانند تمدید کنند؟ بله، اما فقط سرمایهگذاران املاک میتوانند تمدید کنند. سایر انواع در فرآیند تمدید گنجانده نشدهاند.
بهترین جایگزین برای بازنشستگان چیست؟ ویزای غیرسودآور برای بازنشستگانی که درآمد منفعل دارند، گزینه مناسبی است.
آیا میتوانم با ویزای دیجیتال نومد کار کنم؟ بله، اما فقط برای کارفرمایان یا مشتریان خارج از اسپانیا. حداکثر 20% درآمد میتواند از منابع اسپانیایی باشد.
چقدر زمان میبرد تا اقامت دریافت کنم؟ بسته به نوع ویزا، بین 2 هفته تا 3 ماه برای پردازش درخواست.
آیا میتوانم خانوادهام را همراه ببرم؟ بله، تمام ویزاهای اصلی امکان اضافه کردن اعضای خانواده (همسر و فرزندان وابسته) را دارند.
جمعبندی
لغو گلدن ویزا پایان راه نیست، بلکه تغییر مسیر است. اسپانیا همچنان یکی از جذابترین مقاصد برای زندگی در اروپا است و راههای متعددی برای اخذ اقامت قانونی فراهم کرده است.
کلید موفقیت:
- انتخاب درست نوع ویزا بر اساس وضعیت شخصی
- آمادهسازی دقیق مدارک مالی و حقوقی
- درک کامل الزامات و تعهدات هر ویزا
- مشاوره با متخصصان مهاجرت
- برنامهریزی بلندمدت برای اقامت دائم و تابعیت
با توجه به تغییرات مداوم قوانین مهاجرتی، اقدام به موقع و دریافت مشاوره تخصصی میتواند تفاوت بزرگی در موفقیت شما ایجاد کند. اسپانیا همچنان در انتظار استقبال از متخصصان، کارآفرینان، بازنشستگان و افرادی است که میخواهند بخشی از این کشور زیبا و فرهنگ غنی آن باشند.
